Runen

De geschiedenis van de runen is mysterieus. Volgens de Oudnoorse mythologie offerde Odin, de hoogste god, zich op door zich negen dagen en nachten aan de wereldboom Yggdrasil op te hangen om kosmische wijsheid te ontvangen. Die wijsheid kreeg hij in de vorm van runen. Het woord rune is afgeleid van rúna, een Oudgermaans woord dat fluistering of mysterie betekent.

De runen vormen een alfabet dat met plaatselijke variaties vanaf voorchristelijke tijden tot de dertiende eeuw in het grootste deel van Noord-Europa gebruikt werd. Hierna verloor het geleidelijk aan de concurrentiestrijd van het Latijnse alfabet. 

Op deze informatie pagina worden de betekenissen van de runen verklaard. Ook leg ik uit hoe je zelf runen kunt werpen. 

Op de informatiepagina 'de creatieve heks' vind je verschillende manieren om zelf je runen te maken. 

De oorsprong van Runen

Runen werden gebruikt door de Goten in oostelijk Europa, de Angelsaksen en Saksen in Duitsland, Nederland en Engeland en door de Denen en vikingen in Scandinavië. De Scandinavische stammen werden ook wel Oudnoors genoemd en omdat, in tegenstelling tot de andere culturen,  meer van hun geschriften bewaard gebleven zijn lijken de runen het meeste met hen verbonden.

De oudst bewaard gebleven runenscripties dateren van omstreeks 200 v. Chr. In de Oudnoorse traditie was het dus de grote god Odin die ze ontdekte. Dit is opgetekend in het epische gedicht Hávamál, dat aan Odin zelf wordt toegeschreven en omstreeks de negende eeuw in IJsland werd gevonden. Ook is een oschrijving terug te vinden in de Edda:

'Je zult de Runen vinden, leesbare tekens,
zeer krachtige tekens, zeer stevige tekens,
gekleurd door Grote Prevelaar,
gemaakt door Hogere Machten,
en geritst door de roeper onder de goden.'

In het hedendaagse tarot vind je een afbeelding van Odin terug. Deze vind je in 'de gehangene'. In deze kaart weerklinkt Odins zelfopoffering om de runen te bemachtigen.

Voordat je goed met runen kunt werken is het belangrijk vertouwd te raken met hun betekenis. Op deze informatiepagina vind je de 25 (eigenlijk 24) runen uit het oude futhark en wordt de betekenis uitgelegd.

Betekenis van Runen

Fehu

geld, succes, rijkdom, status en macht

Het woord fehu betekent vee. Vee was voor alle Germaanse volken de belangrijkste bron van voedsel en kleding. De hoorns van de dieren werden als drinkbekers gebruikt, terwijl de mest het land bevruchten.

Correspondenties:

Godheid: Frey - Boom: vlierboom - Plant: brandnetel - Dier: kat - Vogel: zwaluw - Astrologie: Ram - Kleur: lichtrood - Element: vuur

Uruz

kracht, moed, vaardigheid en vastberadenheid

Uruz betekent oeros, de wilde os met de machtige hoorns die duizende jaren in de wouden van Noord-Europa ronddoolde totdat hij tenslotte in de zeventiende eeuw door overbejaging uitstierf.

Correspondenties:

Godheid: Njord - Boom:  de iep - Plant:veenmos - Dier: oeros -  Astrologie: stier - Kleur: groen - Element: aarde

Thurisaz

obstakels, bescherming, koppigheid, trots, ijdelheid, heldendaden, geduld, uithoudingsvermogen

Deze rune heet in het Germaanse taalgebied Thurisaz en in het Oudnoors Thurs; beide betekenen reus, maar de oude Engelse versie, thorn, betekent doorn.

Correspondentie:

Godheid: Thor - Boom: sleedoorn - Plant: doornstruik, distel, braamstruik - Dier:  slang - Vogel: albatros - Astrologie: Mars - Kleur: rood - Element: vuur/aarde

Ansuz

advies, communicatie, overdenking, inspiratie, autoriteit, traditie, zegening

Het Germaanse woord ansuz betekent god, evenals het Engelse synoniem ós dat ook mond betekent. De ansuz rune betekent dus de mond van een god, of dat wat voorkomt uit de mond van een god.

Correspondenties:

Godheid: Odin - Boom: es - Plant: vliegezwam - Dier: wolf - Vogel: raaf - Astrologie: Mercurius - Kleur: donkerblauw - Element: lucht

Raido

verandering van richting, beweging, vooruitgang, reizen, verhuizing, gewoonten doorbreken, ritme

Raido betekent wagen en heeft dezelfde wortel als het oudgermaanse woord voor rad. Daarom heeft het connecties met reizen, trekken en vooruit bewegen.

Correspondenties:

Godheid: Thor - Boom: eik - Plant: arnica - Dier: geit - Vogel: adelaar - Astrologie: Boogschutter/Jupiter - Kleur: helderrood - Element: lucht/vuur

Kenaz

kennis, vaardigheid, beheerste energie, succesvolle ideeën, pijnlijke genezing, seksuele aantrekking

In het oudgermaanse betekent kenaz fakkel, evenals het angelsaksische synoniem ken. Het oudnoors voor deze rune luidt kaun, wat pijnlijk, zweer of steenpuist betekent. In het gotisch is het kusma, waarvan de vertaling zwelling luidt.

Correspondenties:

Godheid: Wieland - Boom: grove den - Plant: koningskaars - Vogel: uil - Astrologie: Venus - Kleur: roze - Element: vuur/aarde

Gebo

geschenk, kans, huwelijk, uit liefde, partnerschap, opoffering, verplichting

Het woord gebo betekent geschenk. Het is afgeleid van dezelfde stam als de moderne worden gift en geven. In de oudgermaanse tradities was het aanbieden van een geschenk niet per definitie een duidelijke aangelegenheid.

Correspondenties:

Godheid: Odin/Frigg - Boom: es/iep - Plant: wild viooltje - Dier: os - Astrologie: Vissen - Kleur: diepblauw - Element: water

Wunjo

vreugde, goed nieuws, viering, succes, beloning, harmonie, familie, stam, emotionele ontlading

Wunjo is de vreugde rune. In het Angelsaksisch runengedicht wordt de runische betekenis van vreugde verklaard."Wie weinig behoeften en verdriet heeft en vermeerdering en zegenig kent, heeft geen vreugde nodig."

Correspondenties:

Godheid: Frey - Boom: es - Plant: vlas - Astrologie: Leeuw - Kleur: goud/geel - Element: vuur/aarde

Hagalaz

tegenspoed, schade, shock, kortdurend leed gevolgd door langdurige beloning

Hagalaz wordt gezien als één van de meest onheilspellende runen, omdat de naam hagel betekent, één van de weertype die de meeste schade kan aanrichten.

Correspondenties:

Godheid: Ymir - Boom: taxus - Plant: lelietje-van-dalen - Vogel: gans - Steen: aquamarijn - Astrologie: Uranus - Kleur: ijsblauw - Element: water/aarde

Naudhiz

persoonlijke behoeften, zelfbehoud, uitvindingen, pas op voor hebzucht, overdaad en ongeduld

De tiende rune draagt de naam nyd in het ouengels en nauths in het gotisch, wat kan worden verteeld als behoefte, noodzaak en ellende. Naudhiz waarschuwt ons om onze diepste behoeften onder de loep te nemen en ons te behoeden voor dwangmatige verlangens.

Correspondenties:

Godheid: Nornir - Boom: beuk - Plant: duizendknoop - Dier: eekhoorn - Astrologie: Steembok/Saturnus - Kleur: zwart - Element: water/aarde

Isa

stilstand, stagnatie van plannen, obstakels, gedwongen rust, onbeweeglijkheid

Isa heeft in alle Germaanse talen dezelfde betekenis: ijs. IJs staat voor stilstand, het stagneren van de stroom, het tot stilstand komen van alle beweging. Daarom verwijst isa naaqr obstakels en belemmering.

Correspondenties:

Godheid: Verdani - Boom: els - Plant: bilzekruid - Dier: rendier - Vogel: sneeuwuil - Astrologie: maan - Kleur: zwart - Element: aarde

Jera

Beloning, overvloed, genot, gerijptheid, groei

Het getal 12 verwijst naar de zonnecyclus van 12 maanden. Toepasselijk is dat dit ook het getal van Jera is, de rune waarvan de naam betekent, de volledige zonnecyclus. In de oudgermaanse taal betekent jera ook oogst.

Correspondenties

Godheid: frey - boom: eik - plant: rozemarijn - astrologie: Pars Fortuna - kleur: lichtblauw - element: vuur 

Eihwaz

Flexibiliteit, uithoudingsvermogen, bescherming, verandering, problemen oplossen

Eihwaz betekent taxusboom, één van de bomen waar de volken in Noord-Europa het meest ontzag voor hadden en die geleerden, meer nog dan de es, als symbool zagen van de wereldboom yggdrasil.

Correspondenties

Godheid: Odin - boom: taxus - plant: alruin - dier: egel - vogel: reiger - astrologie: schorpioen - kleur: zwart - element: aarde

Pertho

Mysterie, kans, onvoorspelbare gebeurtenis, seksuele ontmoeting, fouten of tekortkomingen die aan het licht treden.

Pertho is van alle runen het moeilijkst te duiden, omdat zelfs de wereldlijke betekenis onzeker is. Hij is o.a. vertaald als appelboom, perenboom, schaakstuk, dobbelbeker, het lot, spel, de dans, haard en vagina.

Correspondenties

Godheid: Nornen - boom: iep - plant: wolfskers - dier: vrouw - vogel: reiger - astrologie: Saturnus - kleur: zwart - element: water

Algiz

Bescherming, heiligdom, gebed, vriendschap, vertrouwen.

Algis wordt wel vertaald als eland, bescherming, zwaan en zegge. Het gotische woord alhs, dat heiligdom of tempel betekent, komt mogelijk van dezelfde linguistische stam.

Correspondenties

Godheid: Heimdall - boom: taxus - plant: engelwortel - dier: eland - vogel: duif - astologie: Maagd - kleur: goud - element: aarde/lucht

Sowilu

succes, vitaliteit, voorspoed, populariteit

Sowilu, dat in het oudengels sigil en in het oudnoors sol heet, is de zonnerune. De zon is het aller belangrijkste onderwerp van aanbidding in alle heidense religies en zelfs in het christendom is Jezus als het licht van God verbonden met de zon.

Correspondenties

Godheid: Balder/Sonne - boom: jeneverbes - plant: kamille/maretak - dier: leeuw - vogel: adelaar - astrologie: Zon - kleur: geel - element: vuur

Teiwaz

overwinning, eer, gerechtigheid, wet, zelfopoffering

Teiwaz was de oorspronkelijke schepper-god van de germaanse volken, die later de naam Tyr kreeg. Zijn naam is gerelateerd aan het Sanskriet Dyaus, wat goddelijk betekent en aan Jehova, een hebreeuwse naam voor God.

Correspondenties

Godheid: Tyr - boom: eik - plant: monnikskap - dier: wolf - vogel: kraai - astrologie: weegschaal - kleur: rood - element: lucht

Berkana

voedend, voeding, moederend, vruchtbaarheid, schoonheid, genezing, groei

Berkana, of beorcin het ouengels, betekent berkenboom. Deze sierlijke boom heeft de poëtische naam 'dame van het woud' en is waarschijnlijk de enige boom die te vinden is in het hele gebied dat door de Germaanse stammen werd bewoond.

Correspondenties

Godheid: Nerthus/Freya/Frigg - boom: berk - plant: hartgespan - dier: beer - vogel: zwaan - astrologie: kreeft - kleur: groen - element: water/aarde

Ehwaz

reizen, partnerschap, huwelijk, zelfbeheersing

Ehwaz betekent in alle oudgermaanse talen paard.

Correspondenties:

Godheid: Odin - boom: es - plant: kruiskruid - dier: paard - vogel: albatros - astrologie: Tweeling - kleur: wit/geel - element: lucht

Mannaz

het zelf, familielid, vriendschap, associatie, rationele intelligentie, collectief geheugen

Mannaz kan met menselijk vertaald worden. Het staat voor het mysterie van de relatie van ieder mens met andere mensen, de schepping en de goddelijke wil.

Correspondenties:

Godheid: Heimdall - boom: hulst - plant: alruin - dier: man - vogel: havik - astrologie: Waterman - kleur: rood - element: water/lucht

Laguz

reis over water, vloeibaarheid, verbeelding, intuitie, artistieke creativiteit

Laguz betekent lichaam van water, zee of oceaan en is de wortel van het Engelse woord lake (meer). De rune lijkt op de gebeeldhouwde voorsteven van een vikingschip en staat voor een voertuig dat zich op het water verplaatst.

Correspondenties:

Godheid: Njord - boom: wilg - plant: prei - dier: zeehond - vogel: eend - astrologie: Maan - kleur: groen - element: water

  Ingwaz (soms ook afgebeeld als een ruit)

potentie, latente energie, seksuele hitte, orgasme, eenwording, genot, doel

Deze rune is gewijd aan de mysterieuze God Ing, wiens oorsprong onduidelijk is. Algemeen wordt aangenomen dat hij ouder is dan de Germaanse stammen en dat hij werd geassocieerd met de vruchtbaarheidsgod Frey.

Correspondenties:

Godheid: Ing/Frey - boom: appel - plant: heelkruid - dier: everzwijn - vogel: koekoek - astrologie: zwarte Maan - kleur: oranje - element: vuur

Othila

thuisland, voorouderlijk bezit, thuisbasis, erfgoed

Othila betekent thuisland of voorouderlijk bezit. Het behelst een gevoel van thuiskomen en terugkeren naar de wortels; het staat voor waardering voor en verzoening met de voorouderlijke geesten.

Correspondenties:

Godheid: Odin - boom: meidoorn - plant: madeliefje - dier: zalm - vogel: raaf - astrologie: Maan - kleur: geel - element: vuur

Dagaz

Veiligheid, zekerheid, duidelijkheid, dramatische verandering

Dagaz betekent dag en duidt zowel op het begin als het einde daarvan. De rune is een hoekige lemniscaat, een horizontale acht die de eeuwigheid symboliseert.

Correspondenties:

Godheid: Oestre Verdandi- boom: lijsterbes - plant: salie - dier: hert - vogel: veldleeuwerik - astrologie: halve maan - kleur: lichtblauw - element: lucht

Odin

Het Onbekende: de noodlotsrune
het ongeschrevene, het lot, het kan alle kanten opgaan.

Aettir

De Futhark runenset is te verdelen in groepen, de zogeheten Aettir (Aett is het enkelvoud). Achter deze naam zit een betekenis, een Aettir is namelijk een familie of generatie. Men kent 3 Aettir.
De 24 Runen (zonder de noodlotsrune) van het zogenaamde futhark werden ingedeeld in 3 groepen van elk 8 Runen, genaamd naar de Noorse Goden Freyr, Hagal en Tyr. Deze drie "aettir" zoals ze werden genoemd, waren:

Freyr's Eight: Fehu, Uruz, Thurisaz, Ansuz, Raido, Kenaz, Gebo, Wunjo

Hagal's Eight: Hagalaz, Nauthiz, Isa, Jera, Eihwaz, Perth, Algiz, Sowelu

Tyr's Eight: Teiwaz, Berkana, Ehwaz, Mannaz, Laguz, Inguz, Dagaz, Othila 

Runen werpen

Je kunt op veel verschillende manieren runnen werpen/leggen. Voordat ik hier enkele manieren zal toelichten wil ik je nog vertellen dat het raadzaam is voor je begint je gidsen aan te roepen voor beschreming of plaats te nemen in een cirkel die je gereinigd hebt. Ook kun je eventueel de hulp van Odin aanroepen.

 Odins Runen

Dit is de meest simpele en practische manier om het Orakel te raaplegen en bestaat uit het trekken van een Rune om een overzicht van de algehele situatie te krijgen. Deze ene Rune omvat het probleem, de huidige omstandigheden en de oplossing. In deze geest komt ze het meest overeen met de manier waarop het orakel van Delphi in oude tijden geraadpleegd werd. Bij deze Rune gaat ons als het ware een licht op voor herkenning en inzicht. Je hebt voor deze vorm van runenwerpen geen kaarsen of cirkel nodig, slechts je zakje met runen!

Het Drie-Runen-Orakel

Het magische getal "drie" had bij het voorspellen door de Ouden altijd een bijzondere betekenis. Het werpen van het "Drie-Runen-Orakel" dat, volgens Tacitus, reeds meer dan twee duizend jaar geleden werd gebruikt, werkt goed, vooral in ingewikkelde situaties. Met een vraag/probleem duidelijk in gedachten, selecteer je drie Runen stuk voor stuk en plaats ze in volgorde van trekken van rechts naar links. Om bewuste verwisseling van de stenen te vermijden, speciaal wanneer je bekend bent met de symbolen, heeft het de voorkeur de stenen met de blanke zijde naar boven te leggen. Wanneer je de Runen geselecteerd hebt, zullen ze als volgt voor je liggen: (vanaf rechts lezend), geeft de eerste Rune de situatie aan zoals hij is, de tweede Rune (centrum) geeft de noodzakelijke geachte handelwijze aan en de derde Rune (aan de linker zijde) geeft de nieuwe situatie aan zoals die zich zal ontwikkelen.

De wijze waarop je de Runen draait beslist erover hoe de stenen voor je komen te liggen, rechtop of omgekeerd, dit is ook een deel van het proces. Slechts negen Runen hebben zowel rechtstandig of omgekeerd dezelfde betekenis, bij de andere zestien stenen is de betekenis afhandelijk van de manier waarop je ze draait.

Het Runenkruis

Deze manier van interpreteren kun je gebruiken als je een omvattender beeld van een situatie en de verdere mogelijkheden wilt weten. Voor deze uitvoering, geïnspireerd door de Tarot, worden zes Runen gebruikt die gelegd worden in de vorm van een Runen- of een Keltisch kruis. De volgorde van plaatsing is als volgt:

6

5

3            1

2

4

De betekenis van de runen: 1. verleden, 2. het nu, 3. de toekomst, 4. basis, 5. uitdaging, 6. best mogelijke resultaat.

De eerste Rune vertegenwoordigt het verleden, dat wat kortgeleden nog werkelijkheid was, wat sinds kort achter ons ligt. De tweede Rune vertegenwoordigt het nu. De derde Rune of toekomstrune staat voor wat er voor u ligt, wat zal gaan gebeuren. De vierde Rune geeft de basis van de kwestie weer, waarin de overweging meegenomen wordt dat er onbewuste elementen en archetypische krachten meespelen. De vijfde Rune van de uitdaging vertelt u over het wezen van de hindernissen op uw pad. de laatste, de zesde Rune, de Rune van het best-mogelijke-resultaat openbaart het beste resultaat dat u in de huidige situatie kunt verwachten.
Daar het Runenkruis een aanzienlijke betekenis in zich bergt, geeft deze legging vaak aanleiding tot weerspiegeling en diep nadenken. Als u na het leggen van deze zes Runen, nog steeds geen duidelijkheid in uw situatie ziet, stop dan alle Runen terug in de buidel en trek een enkele Rune. De zevende Rune, de Rune van de openbaring, zal u het wezen van de situatie openbaren.

Het runenwiel

- Neem een vraag in gedachten en de tijdspanne waarover je een vraag stelt. Dat kan een dag zijn, een maand, een jaar of zelfs het komende uur!
- Gooi de runen met de afbeelding naar beneden vlak voor je. Als er toch een met de afbeelding naar boven ligt, draai hem dan om en doe hem bij de rest met gesloten ogen, zodat je hem niet herkent als je je ogen weer opendoet.
- Kies er dertien uit en rangschik ze in een cirkel, met de laatste rune in het midden.
- De runen moeten met hun bovenkant naar het midden van de cirkel wijzen.

Deze opstelling noemt men het runenwiel. De genummerde posities vertegenwoordigen levensterreinen van de vraagsteller. De dertiende rune staat voor de vraagsteller.

Elke rune in het runenwiel staat voor een invloed op een bepaald levensterrein. De dertiende rune vertegenwoordigt de vraagsteller tijdens de periode waarover de vraag gesteld wordt. Elke rune in het wiel beïnvloedt de twee runen aan weerszijden. Deze overlap kan er voor zorgen dat bepaalde invloeden verzacht of versterkt worden. Gooi je een kwaadaardige rune, een yfelrun, dan kun je de gevolgen beperken door de waarschuwing van de rune ter harte te nemen. De meeste runen waarschuwen namelijk tegen een bepaalde actie. De blanco rune, of Odin, staat voor karma of noodlot. Hij geeft aan dat iets wat gebeurt in het desbetreffende levensterrein in zekere zin onvermijdelijk is.

Negen-Runen-Orakel

(deze legging komt van een pagina waar je nog veel meer info kunt vinden en zeker de moeite waard is eens te bezoeken. De link vind je bij de bronnen onderaan de pagina.)

Bij deze manier van werpen heb je een runenkleed nodig. Het makkelijkste is om deze van stof of stevig karton te maken. Hier zie je een voorbeeld van het patroon.

Begin met het trekken van negen runenstenen, deze neem je in je schrijfhand, leg je andere hand eroverheen en schud de stenen rustig, daarna werp je ze in één beweging over de mat (niet zo hard dat ze over de randen heen vliegen en niet zo zacht dat ze op één klein hoopje terecht komen waar je ze toevallig losliet). Houdt tijdens dit hele gebeuren de vraag die je aan de runen wilt stellen in gedachten, vraag hem zonodig hardop.

Onthoudt (of noteer) welke runen met de runenkant naar boven en welke runen met de blanco kant naar boven zijn gevallen, dit maakt namelijk verschil bij de interpretatie van de runen.

Hierna begin je met de runen te interpreteren, begin hierbij met de rune die het meest in het midden ligt en werk zo je weg naar de buitenkanten toe

Houdt rekening met het volgende:

Het deel waar de meeste stenen in vallen is het deel waarin zich het meeste afspeelt, niet alleen met het interpreteren van de stenen, ook in je leven is dit het drukste punt (neem hierbij de ring van verlangen en wensen zowel als geheel als elke delen apart).

Ring van aanleg:

De stenen die hier invallen geven aan wat je natuurlijke (aangeboren) sterke punten zijn die een rol spelen bij je vraag.

Ring van Omstandigheden:

De runen die in deze ring vallen geven aan welke omstandigheden van invloed zijn.

Ring van Wensen en Verlangens:

Deze ring geeft aan wat je wensen en verlangens zijn over het gevraagde thema en laat tevens zien op welk gebied deze wensen liggen.

Pentakel-patroon

Je kunt ook een pentakel-patroon nemen, en die runen interpreteren die het dichtst bij de vijf punten komen, daarna deosil de vijf punten interpreteren.