Rituelen

Een informatie pagina over rituelen maak je niet zomaar even... Rituelen zijn persoonsgebonden en complex om te beschrijven. Want wat is nu eigenlijk een ritueel? Voor de één is dat een gebed voor het slapen gaan, mediteren of het branden van een kaarsje. Voor de ander is het een uitgebreide ceremoniele bijeenkomst met rituele voorwerpen die plaats vindt in een beschermende cirkel, gekleed in speciale kleding.

Wat nu dus precies een ritueel is zal ik je niet kunnen vertellen. Wel kan ik je voorbeelden van (heksen) rituelen geven, rituele voorwerpen voor je beschrijven en je handreikingen geven om je eigen ritueel te maken en zó in te richten dat je je er zelf prettig bij voelt.

Rode draad

Binnen de moderne hekserij is er, zoals hierboven eigenlijk al duidelijk wordt, een groot onderscheid tussen de manier waarop rituelen worden uitgevoerd en wat men verstaat onder een ritueel. Er zijn tenslotte vele verschillende tradities.

Toch is de rode draad die door de rituelen heen loopt vaak grotendeels hetzelfde. Er wordt een cirkel getrokken, er worden goden aangeroepen ookal verschillen de namen per heks en per traditie en er wordt gebruik gemaakt van de elementen en rituele voorwerpen. Informatie over dit alles vind je hieronder terug.

De ruimte voor een ritueel

Om te beginnen is het misschien goed om te vertellen waar je een ritueel kunt houden. Binnen de hekserij zie je dat men graag naar buiten gaat om een ritueel te houden wanneer het weer dit toelaat, maar dit is natuurlijk niet verplicht. Veel heksen houden rituelen in een speciale kamer die zij hiervoor ingericht hebben, op hun zolder, in de huiskamer of soms, wanneer zij in een grotere coven werken, in een gehuurde ruimte.

Eigenlijk kun je overal een ritueel houden. Vivian Crowley zegt zo mooi in één van haar boeken: ‘Je hebt geen grote ruimte nodig, je kunt in de kleinste kamer een cirkel trekken middels visualisatie’. 

Organisatie

Wat verder handig is, is je ritueel van te voren uit te werken op papier en hierop ook te noteren wat je denk allemaal nodig te hebben en wat je vooraf moet regelen. Zo kan je voor aanvang van je ritueel de lijst nalopen en controleren of alles aanwezig is. Dit lijkt heel formeel, maar is echt noodzakelijk. Om je ritueel prettig en rustig te laten verlopen is een goede organisatie van te voren echt heel belangrijk. Dan hoef je je tijdens je ritueel nergens meer druk om te maken en kun je bezig zijn met hetgeen je bereiken wilt. 

Ga ook niet een uur van te voren eens kijken wat je nu allemaal nodig hebt! Soms wil je wierook maken, gekleurde linten knopen of voorwerpen op je altaar zetten tijdens een ritueel die je niet zomaar overal vandaan kunt halen. Begin dus minimaal een aantal dagen tot een week van te voren met het verzamelen van de spullen en het eventueel maken van je wierook en kaarsen. Zo kun je, wanneer je iets vergeten bent of ergens moeilijk aan kunt komen, nog genoeg tijd vrij maken om dit te zoeken en te regelen.

Rituele kleding

De fabel dat heksen altijd naakt rituelen uitvoeren is absoluut niet waar! Er zijn heksen en covens die hier de voorkeur aan geven, maar veel heksen zijn toch liever gekleed.
De meeste heksen vinden het prettig om een gewaad te dragen tijdens een ritueel. Maar wat is hier nu de meerwaarde van? (Buiten het feit dat het je in een magische stemming brengt en je je even terug waant in verloren tijden...)
Het uitvoeren van een ritueel en het betreden van een cirkel zijn geen alledaagse dingen. Je creert op zo’n moment een ‘heilige plaats’ en zondert je even af van de gewone dagelijkse wereld en om dit nu in je spijkerbroek te doen die je de hele dag al aan hebt.... Het kan natuurlijk, als je dit zelf het prettigst vindt, maar veel heksen kiezen ervoor een andere outfit te dragen op zo’n moment. Dat kan dus een gewaad zijn, maar ook, wanneer je hier niet van houdt, een mooie jurk of een Yoga of Tai chi outfit bijvoorbeeld. Dit laatste zit erg comfortabel en mensen die onverwachts je rituele werkplek binnen stappen denken niet direct aan een heksenritueel maar eerder aan een yoga bijeenkomst of meditatie. Dit is prettig om vervelende vragen te voorkomen. 

Wanneer je ervoor kiest een gewaad te kopen of maken voor je rituelen, houdt dan rekening met de plaats waar je je rituelen wilt gaan uitvoeren. Dunne of licht gekleurde gewaden zijn niet altijd verstandig als je in de buitenlucht je rituelen wilt uitvoeren en bepaalde stoffen zijn niet handig omdat ze snel vlam vatten. En aangezien heksen graag werken met kaarsen en kampvuren.....
Tegenwoordig kun je ook steeds meer stoffen en kleding kopen die gemaakt zijn  van natuurlijke materialen. Ook dit is iets waarbij je stil kunt staan wanneer je je rituele kleding uit gaat kiezen!

Wat je in vele tradities en religies ziet is dat het niet gepast is je schoenen aan te laten tijdens een ritueel. Ook heksen hebben tijdens rituelen meestal blote voeten.

De Cirkel

De meeste heksen trekken een cirkel wanneer zij een ritueel gaan houden. Deze cirkel schermt je af van de buitenwereld en van negatieve of storende invloeden. Het creeert een rituele, soort heilige plaats, waarbinnen tijd en ruimte stil staan.
Zo’n cirkel kun je op heel veel manieren trekken. Door visualisatie bijvoorbeeld, het denkbeeldig trekken van een lijn rondom je. Dit is vaak een violetkleurige, lichtgevende lijn, maar kan ook een vuurcirkel zijn of een ander soort lijn. Dit is persoonsgebonden. Zo’n denkbeeldige lijn wordt vaak getrokken met de staf of athame. Maar daarover vertel ik straks nog meer.
Sommige heksen trekken liever een zichtbare lijn bijvoorbeeld in het zand, of ze maken een cirkel van stenen, krijt of zout.

Nu zul je vooral, wanneer je net begonnen bent met het uitvoeren van rituelen, zien dat je wel eens iets vergeet mee de cirkel in te nemen wanneer je je ritueel gaat uitvoeren. Je kunt niet zomaar de cirkel verlaten tijdens een ritueel dus dit is best lastig! Sommige heksen creeeren een poort in het Oosten van hun cirkel, zo kunnen ze eventueel de poort openen tijdens een ritueel en deze later weer afsluiten wanneer zij verder willen gaan. Deze poort wordt vaak geopend en gesloten door de bezem, maar je kunt hem natuurlijk ook visualiseren.

Rituele voorwerpen

Er zijn vele voorwerpen die gebruikt worden binnen de cirkel. Al deze voorwerpen hebben weer hun eigen symboliek en nut. Natuurlijk ben je helemaal niet verplicht al deze dingen aan te schaffen. Kies alleen de voorwerpen waar jij je prettig bij voelt en die je denkt echt te gaan gebruiken.

Hieronder tref je een lijstje aan van de meest gebruikte voorwerpen. Op de site kun je bij ‘het altaar’ een uitgebreidere versie hiervan terug vinden.

De athame is een rituele dolk die aan beide zijden een snijvlak heeft. De athame wordt door veel heksen gebruikt om een cirkel te trekken tijdens rituelen. In principe snijdt een heks niet met de athame. Ik hoor wel eens van heksen dat zij liever geen athame op hun altaar hebben liggen. De athame kun je dan vervangen door bijvoorbeeld de staf, want ook met de staf kun je de cirkel trekken. Echter er zijn ook heksen die de cirkel trekken met hun vinger! Mocht je de athame nu wel heel mooi vinden, maar deze liever niet van metaal in huis hebt, kijk dan eens voor een houten athame in de winkel.

De bel wordt vaak geluid aan het begin of einde van een ritueel. Je kunt de bel ook gebruiken voor een gedeelte van je ritueel. Wanneer je ritueel uit meerdere delen bestaat en je komt bij het belangrijkste deel luid je de bel om dit duidelijk te maken. Maar het is niet altijd nodig een bel te gebruiken, sommige mensen vinden het niet prettig en té officieel. Vooral solitaire heksen maken hier weinig gebruik van.

De beker heb je nodig mocht je tijdens je ritueel een ‘cake en wine’ ceremonie houden (hierover lees je hieronder meer). Nu hoef je niet perse wijn te drinken hoor. Mocht je geen alcohol lusten dan is druivensap een goede vervanger en soms pas je de drank aan, aan je doel of de sabbat die je aan het vieren bent (melk tijdens Imbolc, mede tijdens Mabon etc.) Koop of maak een beker die bij je past, het maakt niet uit of deze nu van glas, klei, metaal e.d. is. Kijk echter uit met metaalsoorten als lood en tin, want die zijn giftig!

De bezem gebruik je om de cirkel te reinigen en te verwijderen van ongewenste energieën. Het beste kun je de bezem zelf maken, maar veel tuincentra verkopen prachtige ouderwetse exemplaren.

De boleen is een sikkel of mes met een wit heft. Deze gebruik je om bijvoorbeeld kruiden mee te snijden en figuren of symbolen in kaarsen en andere voorwerpen te kerven.

Kaarsen zijn op ieder altaar en bij ieder ritueel aanwezig. Op mijn altaar is altijd een kaars voor de god en de godin aanwezig. Ook een altaarkaars versiert tijdens rituelen mijn altaar. Tijdens rituelen waarbij ik gebruik maak van kleurenmagie brandt vaak een extra kaars in een kleur die past bij mijn wens. Zo zie je dus….veel verschillende kaarsen voor verschillende doelen. Dit is eigenlijk het enige voorwerp dat echt thuis hoort op ieder altaar, maar hoeveel je er wilt gebruiken en voor welke doeleinden is aan jou!

Koorden worden gebruikt voor koordenmagie. Ze hoeven natuurlijk niet standaard op je altaar te liggen en kunnen elders bewaard worden tot je een ritueel gaat doen.

Een oliebrander kan verschillende functies hebben op een altaar. De geur van etherische olie brengt je in de stemming of kan gebrand worden voor een bepaald doel van je ritueel. Maar het kan ook symbool staan voor het element lucht. Wel is het belangrijk duidelijk een keuze te maken tussen etherische olie en wierook, want twee geuren door elkaar ruikt niet altijd even prettig!

Het pentakel kan van verschillende materialen gemaakt zijn. De meeste zijn gemaakt van metaal, hout, klei of was. Het pentakel symboliseert meestal het element aarde en wordt, voornamelijk door wiccans, gebruikt om het water en zout te zegenen tijdens een ritueel. Omdat het pentakel meestal in het centrum van je altaar ligt wordt deze ook gebruikt om bijvoorbeeld knopenmagie boven te bedrijven, talismannen en amuletten op te maken etc.

De staf kan verschillende maten hebben. Dat kan gaan van een ‘wand’ (toverstaf) tot een baculum (loopstaf). De staf kun je vervangen voor een athame of voor een zwaard om er je cirkel mee te trekken.

Water en zout tref je vaak in twee kommetjes aan op een altaar. Water wordt gebruikt om het element te vertegenwoordigen en het zout om het water te reinigen (het wordt binnen de hekserij gezien als een zeer zuiver product). Hiernaast zegenen veel heksen hun cirkel met water, zout en wierook en ook voorwerpen kun je met deze materialen zegenen. 

Het wierookvat kun je vullen met zout, vogelzand of strandzand om wierook later in te smeulen op een briketje of meerdere wierookstokjes in te steken tijdens je rituelen. Het branden van wierook wordt ook gezien als een offer aan de God en de Godin. Een klein keteltje kan goed als wierookvat gebruikt worden, dit staat erg gezellig en hekserig met al die rook!

Het Zwaard wordt vaak door groepen en covens gebruikt op de cirkel te trekken. 

De vier elementen toepassen binnen een ritueel

Je hebt vast al gelezen dat heksen de elementen gebruiken en de wachters van deze elementen vaak aanroepen binnen hun cirkel. Deze elementen kunnen je helpen en je wensen kracht bij zetten.

Hoewel heksen 5 elementen ‘vereren’ (de vijfde is ether, het goddelijk al) bestaat de cirkel uit 4 elementen, de 4 windrichtingen. In het noorden aarde (bruin of groen), in het oosten lucht (blauw of geel), in het zuiden vuur (rood) en in het westen water (blauw of groen).

Waarom nu eigenlijk deze volgorde en richtingen? Niet overal ter wereld wordt bijvoorbeeld het noorden met aarde verbonden en het zuiden met vuur moet je weten, maar wij Westerse heksen doen dit wel. Dit omdat voor ons in het noorden de koude en kille bergen liggen (aarde), in het zuiden richting de evenaar de zon feller brand (vuur), in het westen de grote oceanen en zeeën liggen (water) en de wind meestal uit het oosten komt (en die wind wordt verbonden met lucht).

Sommige heksen roepen, wanneer zij in een ritueel willen werken met de elementen, dus de wachters aan. Volgens bepaalde tradities heeft iedere windrichting een eigen wachtheer. Zij regeren over de elementen en zouden je ritueel versterken met hun aanwezigheid.
Lucht: wachter Euros
Vuur: wachter Notos
Water: wachter Sephyros
Aarde: wachter Boreas

Ook heeft ieder element zijn eigen natuurgeesten. Wezens die symbool staan voor de kracht van het element.
Lucht: Silfyden
Vuur: Salamanders
Water: Udinen
Aarde: Gnomen

 

De wachters aanroepen tijdens een ritueel doet natuurlijk iedereen op zijn of haar eigen manier en je kunt er ook voor kiezen hier geen gebruik van te maken, of je in een ritueel te richten op één wachter! Hieronder geef ik je toch een voorbeeld, misschien heb je er iets aan.

Richt je in de cirkel naar het Noorden, steek het altaarpentagram met beide handen voor je uit en zeg: Boreas, Heer en Wachttoren van het Noorden, met dit teken roep ik u aan. Wees de beschermer en bewaker van de Noordelijke protalen.
Richt je in de cirkel naar het Oosten, steek het altaarpentagram met beide handen voor je uit en zeg: Euros, Heer en Wachttoren van het Oosten, met dit teken roep ik u aan. Wees de beschermer en bewaker van de Oostelijke portalen.
Richt je in de cirkel naar het Oosten, steek het altaarpentagram met beide handen voor je uit en zeg: Notos, Heer en wachttoren van het Zuiden, met dit teken roep ik u aan. Wees beschermer en bewaker van de Zuidelijke portalen.
Richt je in de cirkel naar het Westen, steek het altaarpentagram met beide handen voor je uit en zeg: Sephyros, Heer en wachttoren van het Westen, met dit teken roep ik u aan. Wees beschermer en bewaker van de Westelijke portalen.
 
Wil je meer lezen over deze wachters, de kleuren van de elementen en de symboliek van de elementen? Dan kun je dat op de site uitgereid terug vinden onder de pagina hekserij ‘De Elementen’.

Het aanroepen van de goden

Meestal vraag je tijdens een ritueel of de god en godin hierbij aanwezig willen zijn. Zij beschermen en zegenen je cirkel en je wens is vaak aan hen gericht. Symbolisch steek je dan voor hen beide een kaars aan op je altaar. Aan de linkerkant een zilvere of witte kaars voor de godin en aan de rechterkant een goude of witte kaars voor de god.

In sommige tradities vereren heksen één bepaalde god of godin, andere heksen kijken welke goden hen het beste kunnen helpen bij het soort ritueel dat zij doen. Stel je doet een ritueel waarbij je de lente verwelkomt dan kies je wellicht voor de godin Ostara en de god Cernunnos. Wil je iets uitbannen of heb je kracht nodig in de vorm van moed, went je je wellicht tot een oorlogsgod als Morgan en Ares!
Veel heksen houden het echter ‘simpel’ en wenden de god en godin in hun algemene vorm aan, als mannelijke en vrouwelijke energie.

Er zijn vele manieren om de goden aan te roepen. Je kunt zelf een gedichtje maken of bijvoorbeeld bij het aansteken van de kaars voor de Godin de Opdracht van de Godin (the charge of the goddess) opzeggen en bij de kaars voor de God de Opdracht van de God (charge of the god) opzeggen. Deze vind je terug op de site onder ‘Goden en Godinnen’.

Hieronder geef ik je weer een voorbeeld van een korte aanroep, wellicht dat het je helpt.
'Ik roep u aan,Grote Godin en Grote God
en verwelkom U in mijn cirkel.
Wees welkom! '

Volgorde van je ritueel

Misschien dat bovenstaande informatie je allemaal een beetje te veel lijkt en dat je nu niet weet hoe te beginnen. Ik kan je geruststellen door te zeggen dat de meeste rituelen een vaste volgorde hebben en bovenstaande materialen en informatie hier een vaste plek in hebben.

Hier vind je een voorbeeld:

- Kom in de stemming en ‘reinig’ jezelf door een bad te nemen en doe je rituelen kleding aan.

- Steek op je altaar (of een andere plek waar je je cirkel houdt) een kaars en wierook aan en ga even rustig zitten. Je zou nu even kunnen mediteren om in de stemming te komen, of neem je ritueel nog even door in je hoofd. (Sommige heksen vinden het prettig om ook een rustgevende cd op te zetten tijdens hun ritueel. Doe dit nu je de cirkel nog niet getrokken hebt.)

- Trek een cirkel op jouw manier en veeg deze ‘schoon’ met je bezem (nu zijn alle ongewenste gedachten en energieën verdwenen).

- Je loopt de cirkel langs met de klok mee en begint bij het noorden. Nu kun je de wachters aanroepen of op een simpele manier de elementen welkom heetten. Wanneer je op de plaatsen van de windrichtingen kaarsen klaargezet had steek je deze nu aan.

- Hierna ga je weer rustig zitten of staan en roep je de goden aan en vraagt hen aanwezig te zijn bij je ritueel. Steek hierbij eventueel de kaarsen aan die je daarvoor klaargezet hebt.

- Wijd je cirkel nu eventueel met water, wierook en zout.

- Nu ben je bij het veranderlijke en persoonlijke stuk van je ritueel aangekomen. (Bijvoorbeeld: het vragen om kracht om iets te verbreken, moed om een nieuwe stap in je leven te zetten, de lente wekom te heetten, mediteren om een antwoord op een vraag te krijgen etc.) Neem hiervoor de tijd!

- Breng eventueel een offer aan de goden in de vorm van wierook, eten, drinken etc.

- Hierna bedankt je de goden voor hun aanwezigheid en zeg je dat zij kunnen gaan.

- Hierna bedank je de wachters of de elementen voor hun aanwezigheid en zeg je dat zij kunnen gaan.

- Maak de kaarsen uit in de richting tegen de klok in. (Er zijn heksen die beweren dat je de kaarsen niet mag uitblazen. Je zou een kaarsendover of je vingers kunnen gebruiken als jij het ook niet goed vindt voelen.)

- Maak de cirkel schoon en ruim je spullen op. Laat de wierook nog lekker nabranden terwijl je iets te eten en drinken nuttigt. (Lekkere en toepasselijke recepten vind je op het forum!)  

Je offer en het overgebleven water en wierook as giet je niet door de gootsteen of in de prullenbak! Begraaf het bijvoorbeeld in de tuin. Woon je nu in een flat doe het dan in een pot met aarde die je speciaal hiervoor gebruikt en om de zoveel tijd bijvoorbeeld in het bos leegt. 

Tot slot...

Hopelijk heb ik je een beetje geholpen met bovenstaande informatie.
Vind je het nu nog steeds heel moeilijk om te bepalen hoe je een ritueel het beste kunt uitvoeren, of je hebt nog vragen? Dan kun je die stellen op ons forum. We helpen je graag om een mooi en persoonlijk ritueel samen te stellen, of je op weg te helpen!